มะเขือเทศเป็นอาหารที่เราคุ้นเคยกันดี แต่สีแดงของมะเขือเทศมีสารธรรมชาติที่น่าสนใจซ่อนอยู่ นั่นคือ Lycopene (ไลโคปีน)
Lycopene จึงกลายเป็นหนึ่งในสารที่ได้รับความสนใจทั้งในด้านโภชนาการ สารต้านอนุมูลอิสระ และการดูแลสุขภาพระยะยาว
Lycopene คืออะไร?
Lycopene เป็นสารสีธรรมชาติในกลุ่ม Carotenoids ที่ทำให้ผักและผลไม้บางชนิดมีสีแดงหรือสีชมพู
แหล่งที่คนส่วนใหญ่รู้จักดีที่สุดคือ “มะเขือเทศ”
แต่ยังพบได้ในอาหารอื่น เช่น
• แตงโม
• ฝรั่งสีชมพู
• เกรปฟรุตสีชมพู
Lycopene ไม่ใช่วิตามิน แต่เป็นสารพฤกษเคมี (Phytonutrient) ที่ได้รับความสนใจจากคุณสมบัติในการเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ
Antioxidant สำคัญอย่างไร?
ร่างกายของเรามีกระบวนการที่ทำให้เกิดอนุมูลอิสระอยู่ตลอดเวลา
ขณะเดียวกัน พฤติกรรมและสิ่งแวดล้อม เช่น
แสงแดด
มลภาวะ
ควันบุหรี่
ความเครียด
การพักผ่อนไม่เพียงพอ
ก็สามารถเกี่ยวข้องกับภาวะ Oxidative Stress ได้เช่นกัน
ร่างกายจึงมีระบบสารต้านอนุมูลอิสระของตัวเอง และเรายังได้รับสารต้านอนุมูลอิสระหลากหลายชนิดจากอาหารอีกด้วย
มะเขือเทศสดกับมะเขือเทศปรุงสุก แบบไหนได้ Lycopene ดีกว่า?
เรื่องนี้น่าสนใจมาก
ต่างจากสารอาหารบางชนิดที่ลดลงเมื่อผ่านความร้อน การปรุงมะเขือเทศสามารถทำให้ Lycopene อยู่ในรูปที่ร่างกายนำไปใช้ได้ง่ายขึ้น
ดังนั้น ซอสมะเขือเทศ มะเขือเทศปรุงสุก หรือน้ำมะเขือเทศ จึงสามารถเป็นแหล่ง Lycopene ที่น่าสนใจได้เช่นกัน
แต่ต้องดูส่วนประกอบอื่นร่วมด้วย โดยเฉพาะน้ำตาลและโซเดียมในผลิตภัณฑ์แปรรูป
Lycopene ควรกินพร้อมอะไร?
Lycopene เป็นสารที่ละลายในไขมัน
การรับประทานมะเขือเทศร่วมกับไขมันที่เหมาะสม เช่น น้ำมันมะกอก อะโวคาโด หรือถั่ว จึงอาจช่วยเรื่องการดูดซึมได้
นี่เป็นตัวอย่างที่ดีว่า การได้รับสารอาหารไม่ได้ขึ้นอยู่กับ “กินอะไร” เพียงอย่างเดียว แต่รวมถึง “กินอย่างไร” ด้วย
Lycopene เหมาะกับคนอายุ 40+ หรือไม่?
Lycopene ไม่ได้เป็นสารอาหารสำหรับคนอายุ 40 ปีขึ้นไปโดยเฉพาะ
แต่เมื่อเข้าสู่วัยกลางคน หลายคนเริ่มให้ความสำคัญกับการรับประทานอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระหลากหลายชนิดมากขึ้น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแนวคิด Healthy Aging
สิ่งสำคัญคือไม่ควรฝากความหวังไว้กับสารใดสารหนึ่ง
ควรรับประทานผักและผลไม้ “หลากสี” เพราะแต่ละสีมีสารพฤกษเคมีแตกต่างกัน
แล้วผลิตภัณฑ์เสริมอาหารล่ะ?
สำหรับผู้ที่สนใจผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ควรพิจารณาทั้งชนิดและปริมาณของส่วนประกอบ วิธีรับประทาน มาตรฐานการผลิต และข้อมูลบนฉลาก
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเป็นส่วนเสริมของการรับประทานอาหาร ไม่ใช่สิ่งทดแทนอาหารที่หลากหลายและพฤติกรรมสุขภาพที่ดี
สรุป
Lycopene คือสารสีแดงตามธรรมชาติในกลุ่ม Carotenoids ซึ่งพบมากในมะเขือเทศและอาหารสีแดงบางชนิด
จุดที่น่าสนใจคือ Lycopene เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ละลายในไขมัน และการปรุงมะเขือเทศสามารถช่วยเพิ่มความพร้อมในการนำ Lycopene ไปใช้ของร่างกายได้
ดังนั้น ครั้งต่อไปที่เห็นมะเขือเทศสีแดงบนจาน อย่ามองว่าเป็นเพียงเครื่องเคียง เพราะอาหารธรรมดาชนิดนี้มีเรื่องราวทางโภชนาการมากกว่าที่หลายคนคิด
PPC PLUS — ดูแลสุขภาพจากความเข้าใจ ไม่ใช่แค่ตามกระแส
